Chefchaouen, blauw sprookje

Camera maakt overuren

Met de geur van warm brood in de camper draaien we de weg op voor een rit van ongeveer 75 kilometer. Onze bestemming is Chefchaouen, een van de meest iconische plekken van Marokko, maar de weg ernaartoe vraagt om uiterste concentratie.

Al snel rijden we door de uitlopers van het woeste Rifgebergte richting Chefchaouen. Het landschap is adembenemend, maar de sporen van de natuurkrachten zijn overal zichtbaar.

De zware regenval van afgelopen februari heeft zijn tol geëist; op diverse plekken is het wegdek simpelweg weggeslagen. Hoewel de weg over het algemeen goed begaanbaar is, blijft het oppassen voor onverwachte gaten en afgebrokkelde stukken weg.

Plastic in de bomen

Geruime tijd volgen we de loop van de rivier. Nu staat het water een stuk lager dan een paar maanden geleden, maar de ravage laat zien dat zich hier een drama heeft afgespeeld.

Aan de oevers kunnen we zien hoe hoog en woest het water hier doorheen heeft gekolkt. Duidelijk is dat de natuur hier flink te lijden heeft gehad; overal hangen flarden plastic in de bomen als trieste herinneringen aan de overstromingen. 

Ook de heuvels dragen littekens, maar dan van een andere orde. Op sommige plaatsen zien we zwartgeblakerde bomen, de restanten van een allesverwoestend vuur dat grote delen van dit bosrijke gebied heeft aangetast.

Toch valt er ook iets positiefs op. Het voelt alsof we in een heel ander deel van Marokko rijden. Er ligt beduidend minder zwerfvuil langs de weg en de dorpen waar we doorheen trekken, maken een verzorgde, bijna Europese indruk. De overgang naar het noorden is duidelijk ingezet.

Camping Azilah, een basiskamp

In de loop van de dag bereiken we camping Azilah in Chefchaouen, ruim honderd meter boven het stadje. Terwijl we de camper installeren, kijken we uit over de blauwe daken in de verte en de contouren van de bergen. Nieuwsgierig als we zijn, willen we meteen naar beneden. Onze laatste stop in Marokko willen we tot in detail bekijken en beleven.

Natuurlijk kunnen we voor een paar euro een taxi nemen, maar na een dag in de cabine van de camper hebben we behoefte aan lichaamsbeweging. Die krijgen we. In ruime mate.

Terwijl we de uitdagende afdaling maken richting het oude centrum, zeggen we verschillende keren tegen elkaar: “Weet je wat dit betekent?” Ja, dat weten we. Elke stap die we nu omlaag zetten, moeten we straks weer omhoog klimmen. Maar dat is van latere zorg.

Historie van Chefchaouen

Zodra we de medina binnenstappen, begrijpen we waarom deze stad wereldberoemd is. Chefchaouen is een plaatje. Onze iPhones maken overuren; niet om te bellen, maar om elke hoek van deze fotogenieke stad vast te leggen. Elke straat, ieder steegje of trapje verdient het om te worden vastgelegd.

De geschiedenis van Chefchaouen, gesticht in 1471 door Moulay Ali Ben Moussa Ben Rached El Alami, is net zo kleurrijk als de muren. Oorspronkelijk was het een fort (kasbah) om de regio te beschermen tegen Portugese invasies. Maar waarom is alles blauw, vragen we ons af.

Er doen verschillende verhalen de ronde. Sommigen zeggen dat de joodse vluchtelingen die zich hier in de jaren ‘30 vestigden de stad blauw verfden omdat dit de kleur van de hemel en God is. Anderen beweren nuchter dat het blauw de muggen op afstand houdt. Wat de reden ook is, het effect is betoverend en het levert fraaie beelden op.

Spel van het afdingen

Eindeloos dwalen we door de medina. We passeren talloze winkeltjes en restaurantjes waar de sfeer opvallend ontspannen is. De kooplui zijn vriendelijk en minder opdringerig dan in de grotere steden.

“Come, have a look, pas cher,” klinkt het regelmatig. Jongens zwaaien enthousiast met menukaarten om ons naar hun terrasjes te lokken, waarbij ze vooral de lage prijzen benadrukken.

Als we vriendelijk bedanken, blijft de sfeer toch gemoedelijk. “Where are you from? Oh, Holland. I have a friend in Amsterdam.” Het is een klassieker, maar het zorgt altijd voor een glimlach.

Bij een van de winkeltjes valt ons oog op een prachtig kleedje. Ankie, inmiddels een ervaren rot in het Marokkaanse afdingen, gaat de strijd aan. De verkoper opent met 250 dirham.

Na een strategisch steekspel weet ze de prijs te verlagen naar 150 dirham (ongeveer 14 euro). Hoewel Ankie tevreden is, lijkt de verkoper zijn vrolijkheid plotseling verloren te hebben. Dit is vast een teken dat ze een goede deal heeft gesloten.

Schaduwkant van de medina

Later beleven we een komisch moment bij een koekjesverkoper. Voor een zakje zelfgebakken koekjes moeten we 50 dirham afrekenen. Flink aan de prijs vinden we. “Maar ze zijn gemaakt door mijn vrouw”, legt de verkoper uit. Dat maakt ze natuurlijk extra duur. Per ongeluk geeft Ankie hem slechts 5 dirham, ongeveer twee kwartjes. De verkoper en zijn overbuurman barsten in lachen uit om deze ‘optimistische’ betaling.

Een misverstandje dat we snel oplossen. Nadat we het juiste bedrag hebben overhandigd, loopt de man breed grijnzend weg. Ongetwijfeld gaat hij zijn vrouw vast vertellen dat hij vandaag uitstekende zaken heeft gedaan met die toeristen.

Tijdens onze wandeling lopen we een Nederlands echtpaar tegen het lijf. Ze maken een rondreis langs hotels, maar hun enthousiasme is ver te zoeken. Omdat veel riads midden in een historisch centrum liggen, zijn ze onbereikbaar met de auto. De man en vrouw worstelen voortdurend met de veiligheid van hun geparkeerde auto.

Ook de kwaliteit van de accommodaties valt tegen. Vooral de harde bedden eisen hun tol. Het doet ons weer beseffen hoe luxe we het eigenlijk hebben met onze camper, altijd op een steenworp afstand van de mooiste locaties.

Wispelturig klimaat van de Rif

In de loop van de middag verandert het weer plotseling. De zon verdwijnt en daarmee ook het spectaculaire uitzicht over de groene bergen die Chefchaouen omringen. De klim terug naar de camping is pittig en tegen de tijd dat we boven zijn, zitten we letterlijk met ons hoofd in de wolken.

De avond brengt een onverwachte wending. Het begint te onweren en de regen komt werkelijk met bakken uit de hemel. De temperatuur daalt zo snel dat we de kachel in de camper aan moeten doen om een beetje op temperatuur te blijven.

Het is een schril contrast met de warme middag. Dit laat duidelijk zien hoe wispelturig het klimaat in de Marokkaanse bergen kan zijn. We besluiten het niet te laat te maken. Morgen wacht er weer een nieuwe missie: het vinden van een gezondheidscentrum voor onze derde prik.

Volgend jaar naar de Sahara?

Na het noodweer van de afgelopen nacht, blijven de wolken in het dal hangen. Af en toe valt er nog wat regen, maar we dalen opnieuw af en maken een flinke wandeling door Chefchaouen. Nadat we in het plaatselijke gezondheidscentrum hebben gevraagd of we daar inderdaad terecht kunnen voor de volgende prik, strijken we neer in een van de vele restaurantjes.

Terwijl de tajines op tafel worden gezet, laten we onze reis nog eens de revue passeren. In alle opzichten was het een avontuur. Dat begon met de oversteek, de aankomst in Tanger Med en de eerste overnachting in Asilah. Eigenlijk was elke dag een belevenis. Steeds gebeurde er wel iets bijzonders. Voortdurend keken we onze ogen uit. 

Deze reis moet een vervolg krijgen, vinden we allebei. Volgend jaar richting Sahara? Ja. En dan weer met een camperbus. Voor ons was dit het ideale middel om door Marokko te trekken. Lekker compact en toch alle comfort onder handbereik.

De volgende morgen parkeren we de camper in het centrum van Chefchaouen, vlakbij het plaatselijke rabiësvaccinatiecentrum. Zodra de derde prik is gezet, vertrekken we richting Tanger Med.

Daar kunnen we direct inschepen en aan het einde van de dag staan we weer in Algeciras. Hiermee is het avontuur tot een eind gekomen, maar de herinneringen aan een bijzondere reis neemt niemand ons af.